Poliester – co to za materiał i jakie ma właściwości?

Poliester to syntetyczny materiał powstający z polimeru PET. Jest trwały, odporny na gniecenie, szybko schnie i słabo chłonie wodę, dlatego często stosuje się go w odzieży sportowej, kurtkach oraz tekstyliach użytkowych. Sprawdź, kiedy jego właściwości są zaletą, a kiedy lepiej wybrać bawełnę.

Poliester – co to za materiał?

Poliester należy do włókien syntetycznych, czyli takich, które nie występują naturalnie w przyrodzie. Powstaje z polimeru PET, znanego również z produkcji butelek, folii i innych tworzyw sztucznych. W przemyśle odzieżowym wykorzystuje się go od pierwszej połowy XX wieku, a dużą popularność zdobył w latach 60. i 70.

Produkcja zaczyna się od reakcji chemicznych, w tym estryfikacji hydroksykwasów. Otrzymany politereftalan etylenu tworzy granulat, który podgrzewa się zwykle do około 250–260°C, a następnie przepuszcza przez dysze przędzalnicze. Powstające włókna rozciąga się, aby poprawić ich orientację i wytrzymałość mechaniczną.

Gotowy materiał może mieć różną strukturę. Występuje jako włókno ciągłe albo cięte, a także jako tkanina gładka, teksturowana, matowa, połyskująca, cienka lub mięsista. O jego zachowaniu decydują między innymi splot, grubość włókien, wykończenie powierzchni i gramatura, czyli masa materiału przypadająca na określoną powierzchnię.

Jakie właściwości ma poliester?

Najbardziej rozpoznawalną cechą tego materiału jest odporność na gniecenie. Włókna wracają do pierwotnego kształtu po złożeniu lub zgnieceniu, dlatego koszula, spodnie czy marynarka dłużej zachowują schludny wygląd. Ubrania łatwiej spakować do walizki i zwykle nie wymagają intensywnego prasowania.

Poliester dobrze znosi tarcie, rozciąganie oraz częste pranie. Nie odkształca się tak łatwo jak niektóre delikatne tkaniny, a barwniki długo utrzymują intensywność. Materiał jest także hydrofobowy. Jego higroskopijność wynosi zwykle poniżej 1% masy, więc pochłania bardzo mało wody i szybko wysycha.

Niska chłonność ogranicza wnikanie wielu zabrudzeń w strukturę włókien. Plamy z napojów, sosu czy błota często można usunąć bez długiego namaczania. Ta sama cecha ma jednak drugą stronę – klasyczny poliester słabiej przepuszcza powietrze i nie zawsze odprowadza pot od skóry.

Poliester nie jest z natury bardzo elastyczny. Większą rozciągliwość uzyskuje po połączeniu z elastanem, którego dodatek w odzieży wynosi zwykle od 2% do 15%.

Poliester z elastanem

Elastan poprawia ciągliwość i dopasowanie materiału do sylwetki. W ubraniach codziennych jego udział często wynosi 2–5%, natomiast w odzieży sportowej sięga zwykle 5–15%. Taka mieszanka sprawdza się w legginsach, koszulkach treningowych, spodniach, bluzach oraz dopasowanych marynarkach.

Poliester a przewiewność

Czy każda tkanina poliestrowa powoduje przegrzewanie? Nie. Nowoczesne materiały techniczne mogą mieć mikropory, specjalny splot i wykończenia wspierające transport wilgoci. Cienkie mikrowłókna bywają przewiewniejsze od grubego, taniego poliestru, choć nadal nie mają takich właściwości chłonnych jak bawełna.

Poliester czy bawełna – czym się różnią?

Bawełna ma pochodzenie roślinne i wysoką higroskopijność. Jest miękka, przewiewna oraz przyjemna dla skóry, dlatego często wybiera się ją do bielizny, piżam i ubrań dziecięcych. Poleca się ją także osobom ze skórą wrażliwą, ponieważ naturalne włókna zwykle nie powodują uczucia drapania.

Poliester jest lżejszy w pielęgnacji, szybciej schnie i lepiej zachowuje formę. Bawełna chłonie wilgoć, ale po praniu wysycha dłużej i łatwiej się gniecie. Jej zaletą pozostaje biodegradowalność, podczas gdy włókna poliestrowe nie rozkładają się naturalnie w krótkim czasie.

Wybór zależy od przeznaczenia ubrania. Na upalne dni i bezpośredni kontakt ze skórą częściej sprawdzi się bawełna. Podczas podróży, intensywnego ruchu lub przy częstym praniu przewagę może mieć włókno syntetyczne – zwłaszcza w mieszance z bawełną albo elastanem.

Gdzie stosuje się poliester?

Najczęściej spotyka się go w odzieży sportowej, treningowej i outdoorowej. Niska chłonność wody oraz szybkie schnięcie pomagają podczas biegania, jazdy na rowerze i ćwiczeń. Z tego materiału szyje się koszulki, legginsy, bluzy, kurtki przeciwdeszczowe, softshelle i kurtki narciarskie.

Domieszka poliestru pojawia się także w spodniach biznesowych, garniturach, marynarkach i koszulach. Ubrania mniej się gniotą, zachowują formę po siedzeniu i łatwiej znoszą transport. W domu włókno trafia do zasłon, obrusów, pokrowców oraz materiałów obiciowych.

Właściwości powierzchni można modyfikować. Impregnacja DWR ogranicza nasiąkanie wodą i przywieranie zabrudzeń, natomiast powłoki PU lub laminaty z membraną PTFE zwiększają ochronę przed deszczem. Przy tekstyliach wystawionych na słońce stosuje się wykończenia poprawiające odporność na promieniowanie UV.

Jak prać i prasować poliester?

Większość ubrań poliestrowych można prać w temperaturze 30–40°C. Niska temperatura pomaga chronić kolor, formę i włókna. Materiał zwykle szybko schnie, dlatego nie trzeba pozostawiać go długo w pralce po zakończeniu programu.

Prasowanie często nie jest potrzebne. Jeśli jednak pojawią się zagniecenia, ustaw niską temperaturę, ponieważ poliester może się stopić lub trwale odkształcić pod wpływem zbyt gorącej stopy żelazka. Suszarka bębnowa i silne źródła ciepła również wymagają ostrożności.

Przed praniem sprawdź metkę. Tkanina z elastanem, powłoką wodoodporną albo delikatnym nadrukiem może wymagać łagodniejszego programu niż materiał pozbawiony takich dodatków.

Poliester a poliamid – jaka jest różnica?

Poliamid i poliester należą do włókien syntetycznych, lecz nie są tym samym materiałem. Poliamid powstaje z pochodnych karpolaktamu i zwykle jest bardziej rozciągliwy. Ma też nieco lepsze właściwości higroskopijne, dlatego często występuje jako niewielka domieszka poprawiająca sprężystość oraz komfort użytkowania.

Przy zakupie odzieży sprawdź skład procentowy. Sama informacja o obecności poliestru nie mówi jeszcze, czy materiał będzie gruby, szorstki, przewiewny lub elastyczny. O końcowym efekcie decydują także gramatura, rodzaj przędzy, splot i zastosowane wykończenie.